Τίτλος Άσκησης: Έλεγχοι και μετρήσεις τριφασικού μετασχηματιστή (Μ/Σ) Διερευνητικό εργαστηριακό σενάριο Κεντρικό πρόβλημα Ένας τριφασικός μετασχηματιστής εργαστηρίου παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός λειτουργίας. Δεν υπάρχει πρόσφατο δελτίο συντήρησης και κανείς δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι είναι ασφαλής. Κατά τον πρώτο οπτικό έλεγχο διαπιστώνονται: • ίχνη σκόνης, • ένας ακροδέκτης που φαίνεται ελαφρώς οξειδωμένος, • παλαιά καλώδια σύνδεσης, • άγνωστη κατάσταση της μόνωσης, • ασαφείς σημάνσεις σε ορισμένους ακροδέκτες. Η διοίκηση ζητά να χρησιμοποιηθεί ξανά. Αποστολή των μαθητών: Να διερευνήσετε την κατάσταση του μετασχηματιστή και να αποφασίσετε, με βάση μετρήσεις και όχι υποθέσεις, αν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία. Οι ομάδες δεν γνωρίζουν από την αρχή αν ο μετασχηματιστής είναι κατάλληλος, ακατάλληλος ή αν απαιτεί περαιτέρω έλεγχο. Κεντρικό διερευνητικό ερώτημα Πώς μπορούμε να αποφασίσουμε αν ένας τριφασικός μετασχηματιστής είναι ασφαλής και λειτουργεί σωστά, χωρίς να τον θέσουμε εξαρχής υπό τάση; Επιμέρους ερωτήματα • Ποιες πληροφορίες μπορούμε να αντλήσουμε από την πινακίδα; • Ποιες βλάβες μπορούν να εντοπιστούν με οπτικό έλεγχο; • Τι αποκαλύπτει η αντίσταση των τυλιγμάτων; • Γιατί το πολύμετρο δεν αρκεί για τον έλεγχο της μόνωσης; • Πότε επιτρέπεται να ηλεκτροδοτηθεί ο μετασχηματιστής; • Τι δείχνει ο λόγος μετασχηματισμού; • Γιατί υπάρχει ρεύμα στο πρωτεύον χωρίς φορτίο; • Πώς διακρίνουμε μια πιθανή εσωτερική βλάβη από μια λανθασμένη σύνδεση ή ασύμμετρη τροφοδότηση; • Αρκεί μία «καλή» μέτρηση για να εγκριθεί ο μετασχηματιστής; Οργάνωση των ομάδων Κάθε ομάδα αποτελεί ένα συνεργείο τεχνικού ελέγχου. Ρόλοι • Υπεύθυνος ασφάλειας: ελέγχει απομόνωση, απουσία τάσης και ΜΑΠ. • Υπεύθυνος οργάνων: επιλέγει όργανο, κλίμακα και ακροδέκτες. • Υπεύθυνος συνδεσμολογίας: αναγνωρίζει τυλίγματα και σχεδιάζει τις μετρήσεις. • Καταγραφέας: συμπληρώνει πίνακες, μονάδες και συνθήκες μέτρησης. • Τεχνικός αξιολόγησης: συγκρίνει αποτελέσματα και παρουσιάζει την τελική απόφαση. Οι ρόλοι εναλλάσσονται στα διαφορετικά στάδια. Αρχικές υποθέσεις Πριν αγγίξουν τον εξοπλισμό, οι μαθητές εξετάζουν μόνο μια φωτογραφία του μετασχηματιστή και την πινακίδα του. Κάθε ομάδα συμπληρώνει: Δεν χαρακτηρίζεται σωστή ή λανθασμένη καμία αρχική υπόθεση. Θα ελεγχθεί πειραματικά. Πρόκληση 1 – Το «διαβατήριο» του μετασχηματιστή Οι μαθητές παρατηρούν την πινακίδα και καταγράφουν: • ονομαστική ισχύ σε kVA, • τάση πρωτεύοντος, • τάση δευτερεύοντος, • ονομαστικά ρεύματα, • συχνότητα, • ομάδα ζεύξης ή συνδεσμολογία, • στοιχεία κατασκευαστή, • τρόπο ψύξης, εφόσον αναγράφεται. Διερεύνηση Χωρίς να δοθεί ο τύπος έτοιμος, οι ομάδες καλούνται να υπολογίσουν το αναμενόμενο ονομαστικό ρεύμα: και τον αναμενόμενο λόγο πολικών τάσεων: Ερωτήσεις πρόβλεψης • Γιατί η ισχύς αναγράφεται σε kVA και όχι σε kW; • Τι θα άλλαζε αν το φορτίο είχε μικρό συντελεστή ισχύος; • Ποιο μέγεθος περιορίζει θερμικά τα τυλίγματα; • Τι περιμένετε να συμβεί αν διατηρήσουμε την τάση αλλά μειώσουμε τη συχνότητα; • Γιατί η αναλογία τάσεων δεν συγκρίνεται πάντοτε απευθείας με την αναλογία σπειρών χωρίς να λάβουμε υπόψη τη συνδεσμολογία αστέρα–τριγώνου; Παραδοτέο Κάθε ομάδα συντάσσει έναν πίνακα: Σημείο ελέγχου Α – Ασφάλεια Πριν από οποιαδήποτε επέμβαση, οι μαθητές πρέπει να προτείνουν τη σωστή σειρά ενεργειών. Οι καρτέλες δίνονται ανακατεμένες: • απομόνωση πηγής, • ασφάλιση έναντι επαναφοράς, • έλεγχος του οργάνου σε γνωστή πηγή, • επιβεβαίωση απουσίας τάσης, • επανέλεγχος του οργάνου, • γείωση ή εκφόρτιση όπου απαιτείται, • έναρξη εργασίας. Η ομάδα πρέπει να τις τοποθετήσει στη σωστή σειρά και να αιτιολογήσει κάθε βήμα. Καμία ομάδα δεν προχωρά αυτομάτως στο επόμενο στάδιο. Απαιτείται έγκριση του υπεύθυνου εκπαιδευτικού. Πρόκληση 2 – Ο μετασχηματιστής «μιλά» χωρίς όργανα Κάθε ομάδα πραγματοποιεί οπτικό και μηχανικό έλεγχο χωρίς τάση. Οι μαθητές αναζητούν: • ρωγμές ή αλλοιώσεις μόνωσης, • χαλαρούς ή οξειδωμένους ακροδέκτες, • ίχνη υπερθέρμανσης, • αποχρωματισμούς, • μυρωδιά καμένου, • υγρασία ή σκόνη, • μηχανικές παραμορφώσεις, • ξένα αντικείμενα, • ανεπαρκή γείωση, • φραγμένα ανοίγματα αερισμού, • κατεστραμμένες σημάνσεις. Διερευνητική δοκιμασία Ο εκπαιδευτικός έχει τοποθετήσει πέντε ελεγχόμενες «κρυφές» ενδείξεις, όπως: • χαλαρή μη ηλεκτροδοτούμενη σύνδεση, • οξείδωση ακροδέκτη, • ασαφή ή λανθασμένη σήμανση, • φραγμένο άνοιγμα αερισμού, • ορατή φθορά σε αποσυνδεδεμένο καλώδιο. Οι μαθητές δεν γνωρίζουν πόσες υπάρχουν. Φύλλο τεκμηρίωσης Κρίσιμο ερώτημα: Μπορεί ένας μετασχηματιστής να παρουσιάζει κανονικές ηλεκτρικές μετρήσεις και παρ’ όλα αυτά να μην είναι ασφαλής; Πρόκληση 3 – Χαρτογράφηση των τυλιγμάτων Δίνονται στους μαθητές οι ακροδέκτες χωρίς έτοιμη αντιστοίχιση. Αποστολή Με πολύμετρο και αποκλειστικά χωρίς τάση, να: • εντοπίσουν ποιοι ακροδέκτες ανήκουν στο ίδιο τύλιγμα, • διακρίνουν πρωτεύον και δευτερεύον, • ελέγξουν τη συνέχεια, • σχεδιάσουν τη διάταξη των τυλιγμάτων, • προτείνουν κατάλληλη σήμανση. Πρόβλεψη πριν από τη μέτρηση Οι μαθητές απαντούν: • Θα περιμένουμε μεγαλύτερη αντίσταση στο πρωτεύον ή στο δευτερεύον; • Ποιοι παράγοντες, εκτός από βλάβη, επηρεάζουν την τιμή; • Αρκεί η ένδειξη συνέχειας του πολύμετρου; • Τι σημαίνει ένδειξη OL; • Τι μπορεί να σημαίνει αντίσταση σχεδόν μηδενική; Πρόκληση 4 – Είναι συμμετρικά τα τυλίγματα; Οι ομάδες μετρούν τις αντιστάσεις των αντίστοιχων φάσεων. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν: Διερευνητική ερώτηση 1: Πότε μια διαφορά θεωρείται πραγματική και πότε μπορεί να οφείλεται στο όργανο; Διερευνητική ερώτηση 2: Πώς επηρεάζει η αντίσταση των ακροδεκτών του πολύμετρου τη μέτρηση; Διερευνητική ερώτηση 3: Γιατί πρέπει να καταγραφεί η θερμοκρασία; Διερευνητική ερώτηση 4: Μια μεγαλύτερη αντίσταση σημαίνει πάντοτε καμένο τύλιγμα; Διερευνητική ερώτηση 5: Πώς θα ξεχωρίσουμε έναν οξειδωμένο ακροδέκτη από μια εσωτερική αστοχία; Η μέτρηση αντίστασης τυλιγμάτων χρησιμοποιείται πράγματι για έλεγχο των τυλιγμάτων, των τερματικών συνδέσεων και των επαφών, ενώ η θερμοκρασία πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη σύγκριση μετρήσεων. Πρόσθετη διερεύνηση Οι μαθητές βραχυκυκλώνουν μεταξύ τους τους ακροδέκτες μέτρησης και καταγράφουν την αντίσταση των καλωδίων. Στη συνέχεια αποφασίζουν αν πρέπει να τη λάβουν υπόψη. Σημείο ελέγχου Β – Απόφαση πριν από το Megger Η ομάδα υποβάλλει στον εκπαιδευτικό: • σχέδιο ακροδεκτών, • αποτελέσματα αντιστάσεων, • υπολογισμό αποκλίσεων, • πιθανές ερμηνείες, • επιβεβαίωση ότι ο μετασχηματιστής είναι απομονωμένος, • επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχουν συνδεδεμένες ευαίσθητες διατάξεις. Μόνο μετά την έγκριση επιτρέπεται η μέτρηση μόνωσης. Πρόκληση 5 – Το πολύμετρο λέει «καλά». Είναι όμως καλά; Δίνεται το εξής περιστατικό: Το πολύμετρο εμφανίζει πολύ μεγάλη αντίσταση μεταξύ τυλίγματος και γης. Ένας μαθητής υποστηρίζει ότι δεν χρειάζεται έλεγχος με Megger. Οι ομάδες καλούνται να συμφωνήσουν ή να διαφωνήσουν και να σχεδιάσουν πείραμα που θα στηρίξει την άποψή τους. Μετρήσεις μόνωσης • πρωτεύον προς γη, • δευτερεύον προς γη, • πρωτεύον προς δευτερεύον. Κανόνες • Η τάση δοκιμής επιλέγεται από τις οδηγίες του κατασκευαστή και εγκρίνεται από τον εκπαιδευτικό. • Δεν χρησιμοποιείται αυθαίρετα τάση 500 ή 1.000 V. • Κανείς δεν αγγίζει ακροδέκτες κατά τη δοκιμή. • Μετά τη μέτρηση πραγματοποιείται ασφαλής εκφόρτιση. • Το Megger θεωρείται πηγή επικίνδυνης δοκιμαστικής τάσης ακόμη και όταν ο μετασχηματιστής δεν είναι συνδεδεμένος στο δίκτυο. Ερμηνεία Οι μαθητές δεν χαρακτηρίζουν το αποτέλεσμα μόνο ως «μεγάλο» ή «μικρό». Εξετάζουν: • οδηγίες κατασκευαστή, • τάση και διάρκεια δοκιμής, • θερμοκρασία, • υγρασία, • προηγούμενες μετρήσεις, • σταθερότητα ή μεταβολή της ένδειξης, • συμμετρία των αποτελεσμάτων. Πρόκληση 6 – Πρόβλεψη τάσεων Πριν από την ηλεκτροδότηση, κάθε ομάδα υπολογίζει τις αναμενόμενες τάσεις δευτερεύοντος. Υπόθεση Αν οι τάσεις πρωτεύοντος είναι συμμετρικές και ο μετασχηματιστής είναι υγιής, ποιες τάσεις πρέπει να μετρήσουμε στο δευτερεύον; Οι μαθητές καταγράφουν πρόβλεψη και αποδεκτή ανοχή: Απαίτηση τεκμηρίωσης Πριν από την τροφοδότηση, η ομάδα πρέπει να εξηγήσει: • ποια τάση περιμένει, • σε ποια σημεία θα τοποθετηθούν οι ακροδέκτες του οργάνου, • ποια κλίμακα θα επιλεγεί, • αν το όργανο και τα καλώδια είναι κατάλληλης κατηγορίας, • ποιος πραγματοποιεί τη μέτρηση, • ποιοι παραμένουν εκτός της οριοθετημένης περιοχής. Σημείο ελέγχου Γ – Ελεγχόμενη ηλεκτροδότηση Η ηλεκτροδότηση πραγματοποιείται αποκλειστικά από τον εκπαιδευτικό, αφού εγκριθούν: • ο οπτικός έλεγχος, • η συνέχεια και η συμμετρία των τυλιγμάτων, • η κατάσταση της μόνωσης, • η συνδεσμολογία, • η επιλογή οργάνων και κλιμάκων, • η πρόβλεψη των αναμενόμενων τιμών, • η θέση κάθε μέλους της ομάδας. Καμία ομάδα δεν προχωρά αυτομάτως σε δοκιμή υπό τάση. Όπου είναι τεχνικά εφικτό, η άσκηση πραγματοποιείται με εκπαιδευτικό μετασχηματιστή και ελεγχόμενη χαμηλή τάση. Οι μαθητές δεν εκτελούν χειρισμούς σε εγκαταστάσεις Μέσης Τάσης. Πρόκληση 7 – Ο λόγος μετασχηματισμού Οι μαθητές υπολογίζουν: και συγκρίνουν με την πινακίδα: Ερωτήματα • Είναι ίδιος ο λόγος και για τα τρία ζεύγη τάσεων; • Αν όχι, προέρχεται η απόκλιση από το πρωτεύον ή το δευτερεύον; • Πώς επηρεάζει τη διάγνωση η συνδεσμολογία αστέρα ή τριγώνου; • Μπορεί η πτώση τάσης να οφείλεται στην τροφοδότηση και όχι στον μετασχηματιστή; • Ποια πρόσθετη μέτρηση χρειάζεται πριν κατηγορήσουμε το τύλιγμα; Ο έλεγχος του λόγου μετασχηματισμού χρησιμοποιείται για να επαληθευτούν οι εσωτερικές συνδέσεις και να εντοπιστούν πιθανές μεταβολές ή αστοχίες των τυλιγμάτων. Πρόκληση 8 – Γιατί καταναλώνει ρεύμα χωρίς φορτίο; Με το δευτερεύον χωρίς φορτίο, οι μαθητές προβλέπουν πρώτα: • αν θα υπάρχει ρεύμα στο πρωτεύον, • αν θα είναι μηδενικό, • αν θα είναι ίδιο στις τρεις φάσεις, • πού καταναλώνεται η εισερχόμενη ενέργεια. Μετά μετρούν: Διερευνητική ερώτηση 6: Γιατί το ρεύμα κενού δεν είναι μηδενικό; Διερευνητική ερώτηση 7 Τι μέρος του συνδέεται με τη δημιουργία μαγνητικής ροής; Διερευνητική ερώτηση 8: Ποιες απώλειες υπάρχουν χωρίς φορτίο; Διερευνητική ερώτηση 9: Τι μπορεί να σημαίνει υπερβολικά μεγάλο ρεύμα κενού; Διερευνητική ερώτηση 10: Τι μπορεί να σημαίνει μεγάλη ασυμμετρία; Διερευνητική ερώτηση 11: Θα μπορούσε λανθασμένη τάση ή συχνότητα να δώσει παρόμοιο αποτέλεσμα; Πρόκληση 9 – Ο μετασχηματιστής θερμαίνεται Δίνεται στις ομάδες το περιστατικό: Ο μετασχηματιστής δίνει σωστές τάσεις, αλλά μετά από λειτουργία παρουσιάζει ασυνήθιστη αύξηση θερμοκρασίας. Κάθε ομάδα σχηματίζει τουλάχιστον τέσσερις υποθέσεις: • υπερφόρτιση, • ασυμμετρία φάσεων, • χαλαρή σύνδεση, • κακός αερισμός, • αυξημένες αρμονικές, • αυξημένο ρεύμα μαγνήτισης, • υποβάθμιση μόνωσης, • εσωτερικό σφάλμα, • λανθασμένη τάση ή συχνότητα. Πίνακας σχεδιασμού διάγνωσης Θερμογραφική διερεύνηση Εφόσον υπάρχει θερμοκάμερα, οι μαθητές εξετάζουν: • θερμοκρασία ακροδεκτών, • διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ φάσεων, • θερμά σημεία, • ομοιομορφία θέρμανσης, • θερμοκρασία περιβάλλοντος, • φόρτιση τη στιγμή της μέτρησης. Η θερμοκρασία δεν ερμηνεύεται απομονωμένα· συσχετίζεται με ρεύμα, χρόνο λειτουργίας, περιβάλλον και προηγούμενες μετρήσεις. Φάκελοι «κρυφής βλάβης» Κάθε ομάδα λαμβάνει διαφορετικό φάκελο δεδομένων. Φάκελος Α – Κακή σύνδεση • Μία αντίσταση εμφανίζεται αυξημένη. • Η μόνωση είναι ικανοποιητική. • Υπάρχει τοπικό θερμό σημείο σε ακροδέκτη. • Οι τάσεις χωρίς φορτίο είναι σχεδόν κανονικές. Φάκελος Β – Υγρασία στη μόνωση Οι αντιστάσεις τυλιγμάτων είναι συμμετρικές. Η αντίσταση μόνωσης είναι μειωμένη. Δεν υπάρχουν εμφανή θερμά σημεία. Ο μετασχηματιστής βρισκόταν σε υγρό χώρο. Φάκελος Γ – Ασύμμετρη τροφοδότηση Οι τάσεις πρωτεύοντος δεν είναι ίσες. Οι τάσεις δευτερεύοντος ακολουθούν την ίδια ασυμμετρία. Οι αντιστάσεις τυλιγμάτων είναι συμμετρικές. Η μόνωση είναι ικανοποιητική. Φάκελος Δ – Πιθανό σφάλμα τυλίγματος Οι τάσεις πρωτεύοντος είναι συμμετρικές. Μία τάση δευτερεύοντος αποκλίνει. Υπάρχει διαφορά αντίστασης σε μία φάση. Το ρεύμα κενού παρουσιάζει σημαντική ασυμμετρία. Φάκελος Ε – Πρόβλημα ψύξης ή υπερφόρτιση Οι ηλεκτρικές μετρήσεις χωρίς φορτίο είναι κανονικές. Τα ρεύματα φορτίου υπερβαίνουν τις ονομαστικές τιμές ή ο αερισμός είναι ανεπαρκής. Η θέρμανση είναι γενικευμένη και όχι τοπική. Οι ομάδες πρέπει να εκδώσουν διάγνωση χωρίς να τους δοθεί το όνομα της βλάβης. Τεχνική απόφαση Η τελική απάντηση δεν περιορίζεται σε «καλός» ή «χαλασμένος». • Κάθε ομάδα επιλέγει μία από τις ακόλουθες αποφάσεις: • Κατάλληλος για ελεγχόμενη λειτουργία. • Κατάλληλος υπό προϋποθέσεις και μετά από διορθωτική ενέργεια. • Ακατάλληλος για ηλεκτροδότηση. • Ανεπαρκή στοιχεία – απαιτείται εξειδικευμένος έλεγχος. Δελτίο τεχνικής απόφασης Απόφαση ομάδας: ............................................................................................................................................................................................................ Στοιχεία που τη στηρίζουν: ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ Αποκλίσεις που εντοπίστηκαν: ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ Πιθανότερη αιτία: ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ Πρόσθετος έλεγχος που απαιτείται: ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ Προτεινόμενη διορθωτική ενέργεια: ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ Αντιπαράθεση ομάδων Μία ομάδα παρουσιάζει την απόφαση και μια δεύτερη αναλαμβάνει τον ρόλο του τεχνικού ελεγκτή. Η δεύτερη ομάδα ρωτά: • Ποια μέτρηση αποκλείει μια διαφορετική αιτία; • Ποια είναι η αβεβαιότητα του οργάνου; • Καταγράφηκε η θερμοκρασία; • Ελέγχθηκε η τροφοδότηση; • Υπάρχει τιμή αναφοράς ή ιστορικό; • Η απόφαση βασίζεται σε μία ή σε περισσότερες ενδείξεις; • Ποιος κίνδυνος υπάρχει αν η διάγνωση είναι λανθασμένη; Η πρώτη ομάδα μπορεί να αναθεωρήσει την απόφασή της. Αναστοχασμός Κάθε μαθητής απαντά ατομικά: • Ποια αρχική μου υπόθεση επιβεβαιώθηκε; • Ποια υπόθεση απορρίφθηκε; • Ποια μέτρηση άλλαξε περισσότερο τη σκέψη μου; • Ποια μέτρηση δεν μπορούσε να ερμηνευτεί μόνη της; • Ποιο λάθος χειρισμού θα μπορούσε να οδηγήσει σε λανθασμένη διάγνωση; • Σε ποιο στάδιο ήταν σημαντικότερη η συνεργασία; • Ποια πληροφορία θα ζητούσα από τον κατασκευαστή; • Θα ενέκρινα προσωπικά την ηλεκτροδότηση; Γιατί; Αξιολόγηση μαθητών Η τελική απόφαση δεν βαθμολογείται μόνο ως σωστή ή λανθασμένη. Βαθμολογείται κυρίως η ποιότητα των αποδεικτικών στοιχείων και της αιτιολόγησης.
Ερώτημα Αρχική υπόθεση
Στοιχεία που τη στηρίζουν
Μέτρηση που απαιτείται
Είναι συνεχή τα τυλίγματα;
Είναι συμμετρικές οι τρεις φάσεις;
Είναι επαρκής η μόνωση;
Είναι σωστός ο λόγος μετασχηματισμού;
Υπάρχει πιθανότητα υπερθέρμανσης;
Μπορεί να ηλεκτροδοτηθεί;
Μέγεθος
Τιμή πινακίδας
Υπολογισμένη τιμή
Αναμενόμενη μέτρηση
Sn
U 1L
U 2L
I 1n ​
I 2n ​
k U ​
Παρατήρηση
Πιθανός κίνδυνος
Πιθανή αιτία
Επόμενος έλεγχος
Τύλιγμα
Μέτρηση 1
Μέτρηση 2
Μέτρηση 3
Μέση τιμή
Μέγιστη απόκλιση
Sn​
U 1L
U 2L
I 1n
I 2n ​
k U ​
Μέτρηση
Τάση δοκιμής εγκεκριμένη από εκπαιδευτικό
Αρχική ένδειξη
Τελική ένδειξη
Παρατήρηση
Πρωτεύον–γη
Δευτερεύον–γη
Πρωτεύον–δευτερε ύον
Μέτρηση
Πρόβλεψη
Αποδεκτό εύρος
Πραγματική τιμή
Απόκλιση
U UV
U VW
U WU
U uv
U vw​
U wu​​
Φάση
Πρόβλεψη
Μέτρηση
Απόκλιση από τον μέσο όρο
Ι1
Ι2
Ι3
Υπόθεση
Μέτρηση που την ελέγχει
Αναμενόμενο εύρημα
Εύρημα που την απορρίπτει
Ι1
Ι2
Ι3
Κριτήριο
Βαρύτητα
Τήρηση διαδικασιών ασφάλειας
……. / 20%
Διατύπωση και αναθεώρηση υποθέσεων
……. / 10%
Αναγνώριση πινακίδας και ακροδεκτών
……. / 10%
Επιλογή κατάλληλων οργάνων
……. / 10%
Ορθή εκτέλεση μετρήσεων
……. / 15%
Καταγραφή μονάδων και συνθηκών
……. / 10%
Συνδυαστική ερμηνεία ευρημάτων
……. / 15%
Τεχνική τεκμηρίωση και συνεργασία
……. / 10%
ΣΥΝΟΛΟ
……. / 100%
Επιμέλεια: Νίκος Χατζηγεωργίου ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ                                                                                                                       1o ΕΠΑΛ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ                                                                                                 3ο ΕΚ Β ΑΘΗΝΑΣ (ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ)
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
Στόχοι μαθήματος Στόχοι γνώσεων Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι μαθητές θα μπορούν να: αναγνωρίζουν τα βασικά μέρη και τους ακροδέκτες ενός τριφασικού μετασχηματιστή, ερμηνεύουν τα στοιχεία της πινακίδας του, εξηγούν τη λειτουργία του πρωτεύοντος και του δευτερεύοντος τυλίγματος, κατανοούν τον λόγο μετασχηματισμού και τη σχέση των τάσεων, εξηγούν την ύπαρξη ρεύματος κενού, διακρίνουν τις απώλειες χαλκού από τις απώλειες πυρήνα, γνωρίζουν τη σημασία της συνέχειας, της αντίστασης των τυλιγμάτων και της αντίστασης μόνωσης, αναγνωρίζουν ενδείξεις ασυμμετρίας, υπερθέρμανσης και πιθανής εσωτερικής βλάβης, γνωρίζουν τις βασικές αιτίες μη φυσιολογικής αύξησης της θερμοκρασίας, εξηγούν γιατί μία μόνο καλή μέτρηση δεν επαρκεί για την έγκριση του μετασχηματιστή. Στόχοι δεξιοτήτων Οι μαθητές θα μπορούν να: εφαρμόζουν απομόνωση και να επιβεβαιώνουν την απουσία τάσης, επιλέγουν το κατάλληλο όργανο και την κατάλληλη κλίμακα μέτρησης, πραγματοποιούν συστηματικό οπτικό έλεγχο, εντοπίζουν ακροδέκτες που ανήκουν στο ίδιο τύλιγμα, διακρίνουν το πρωτεύον από το δευτερεύον, ελέγχουν τη συνέχεια των τυλιγμάτων αποκλειστικά εκτός τάσης, μετρούν και να συγκρίνουν τις αντιστάσεις των τριών φάσεων, πραγματοποιούν έλεγχο μόνωσης με κατάλληλο όργανο, σχεδιάζουν τη διάταξη και τη συνδεσμολογία των τυλιγμάτων, μετρούν τάσεις και ρεύμα κενού υπό ελεγχόμενες συνθήκες, χρησιμοποιούν θερμογραφική κάμερα και να εντοπίζουν θερμά σημεία, καταγράφουν αποτελέσματα με σωστές μονάδες και συνθήκες μέτρησης, συγκρίνουν τις μετρήσεις με τις ονομαστικές και αναμενόμενες τιμές, συσχετίζουν διαφορετικά ευρήματα και να διατυπώνουν τεκμηριωμένη διάγνωση, παρουσιάζουν τα συμπεράσματα της ομάδας με σαφή τεχνική ορολογία. Στόχοι στάσεων Οι μαθητές επιδιώκεται να: υιοθετήσουν υπεύθυνη στάση απέναντι στους κινδύνους του ηλεκτρικού ρεύματος, θεωρούν την απομόνωση και την επιβεβαίωση απουσίας τάσης απαραίτητες πριν από κάθε εργασία, μην προχωρούν σε ηλεκτροδότηση χωρίς έλεγχο και άδεια του εκπαιδευτικού, αποφεύγουν αυθαίρετες συνδέσεις και συμπεράσματα που βασίζονται μόνο στην εμφάνιση, αντιμετωπίζουν τις αρχικές υποθέσεις ως στοιχεία που πρέπει να ελεγχθούν πειραματικά, εργάζονται με ακρίβεια, υπομονή και μεθοδικότητα, φροντίζουν τα όργανα, τα εργαλεία και τον εργαστηριακό εξοπλισμό, συνεργάζονται και να σέβονται τους διακριτούς ρόλους της ομάδας, καταγράφουν με ειλικρίνεια ακόμη και μη αναμενόμενα ή λανθασμένα αποτελέσματα, αναγνωρίζουν ότι η ασφάλεια προηγείται της ταχύτητας ολοκλήρωσης, στηρίζουν κάθε τεχνική απόφαση σε συνδυασμό μετρήσεων και όχι σε μία μόνο ένδειξη, αναπτύξουν επαγγελματική υπευθυνότητα και κουλτούρα πρόληψης.