Τίτλος Άσκησης: Αναγνώριση και Τρόπος Χρήσης Ηλεκτρολογικού Υλικού Βιομηχανικού Τύπου Κεντρική αποστολή «Ο πίνακας που δεν πρέπει να τεθεί σε λειτουργία ακόμη» Μια βιομηχανική μονάδα πρόκειται να εγκαταστήσει έναν νέο ηλεκτρικό πίνακα για την τροφοδότηση: • ενός τριφασικού κινητήρα αντλίας, • ενός κινητήρα εξαερισμού, • κυκλωμάτων φωτισμού, • ενός κυκλώματος αυτοματισμού 24 V DC, • ενδεικτικών λυχνιών. Τα υλικά έχουν παραδοθεί στο εργαστήριο, αλλά μέσα στην παραγγελία υπάρχουν: • κατάλληλα υλικά, • ακατάλληλα υλικά, • υλικά με παρόμοια εμφάνιση αλλά διαφορετική λειτουργία, • εξαρτήματα με λανθασμένα τεχνικά χαρακτηριστικά, • ένα εξάρτημα που παρουσιάζει εμφανή φθορά. Οι ομάδες αναλαμβάνουν τον ρόλο του τεχνικού ελέγχου. Κανένα υλικό δεν εγκρίνεται μόνο επειδή «μοιάζει σωστό». Κεντρικό ερώτημα: Με ποια αποδεικτικά στοιχεία μπορούμε να αποφασίσουμε ότι ένα ηλεκτρολογικό υλικό είναι κατάλληλο για συγκεκριμένη θέση ενός βιομηχανικού πίνακα; Πρόκληση εισόδου – Το μυστηριώδες εξάρτημα Ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει έναν ηλεκτρονόμο χωρίς να αναφέρει την ονομασία του. Οι μαθητές δεν επιτρέπεται αρχικά να αναζητήσουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Παρατηρούν μόνο το εξάρτημα. Διερευνητική ερώτηση 1: Πόσους ακροδέκτες διαθέτει; Διερευνητική ερώτηση 2: Ποιοι φαίνεται να προορίζονται για μεγάλο ρεύμα; Διερευνητική ερώτηση 3 Γιατί κάποιοι ακροδέκτες έχουν διαφορετική σήμανση; Διερευνητική ερώτηση 4: Τι μπορεί να σημαίνουν τα A1–A2; Διερευνητική ερώτηση 5: Τι μπορεί να σημαίνουν τα L1–L2–L3 και T1–T2–T3; Διερευνητική ερώτηση 6: Υπάρχουν κινητά μέρη; Διερευνητική ερώτηση 7: Τι υποθέτετε ότι συμβαίνει όταν τροφοδοτηθούν τα A1–A2; Διερευνητική ερώτηση 8: Είναι διάταξη προστασίας, χειρισμού ή και τα δύο; Κάθε ομάδα καταγράφει: • την αρχική της υπόθεση, • δύο παρατηρήσεις που τη στηρίζουν, • ένα στοιχείο για το οποίο δεν είναι βέβαιη, • έναν τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να ελέγξει την υπόθεσή της. Μετά την καταγραφή επιτρέπεται η χρήση του τεχνικού φυλλαδίου. Δραστηριότητα ταξινόμησης – Οι οικογένειες του πίνακα Στις ομάδες δίνονται: • μικροαυτόματος, • ασφάλεια τήξης, • διακόπτης φορτίου, • ΔΔΡ, • θερμικό υπερφόρτωσης, • ηλεκτρονόμος, • χρονικό, • τροφοδοτικό 24 V DC, • μπουτόν START, • μπουτόν STOP, • ενδεικτική λυχνία, • κλέμμα ράγας, • ζυγός ουδετέρου, • ζυγός προστασίας, • ράγα DIN, • κανάλι καλωδίων. Οι μαθητές πρέπει να δημιουργήσουν μόνοι τους κατηγορίες, χωρίς να τους δοθούν εκ των προτέρων. Πιθανές κατηγορίες: • προστασία, • απομόνωση, • χειρισμός ισχύος, • αυτοματισμός και έλεγχος, • σηματοδότηση, • τροφοδοσία ελέγχου, • σύνδεση και διανομή, • μηχανική στήριξη και οργάνωση. Κανόνας διερεύνησης Κάθε ταξινόμηση πρέπει να συνοδεύεται από τη φράση: «Το κατατάσσουμε εδώ επειδή παρατηρήσαμε ότι…» Πρόκληση Μπορεί ένα υλικό να ανήκει σε περισσότερες από μία κατηγορίες; Για παράδειγμα, ένας μικροαυτόματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για χειρισμό, αλλά είναι αυτός ο κύριος σκοπός του; Σταθμοί διερεύνησης Οι ομάδες αλλάζουν σταθμό ανά 10–12 λεπτά. Σταθμός Α – Μικροαυτόματος ή διακόπτης φορτίου; Δίνονται ένας μικροαυτόματος και ένας διακόπτης φορτίου με παρόμοιο αριθμό πόλων. Αποστολή Να αποφασίσετε ποιο εξάρτημα: • προστατεύει από υπερφόρτιση, • προστατεύει από βραχυκύκλωμα, • χρησιμοποιείται κυρίως για απομόνωση και χειρισμό, • δεν πρέπει να επιλεγεί μόνο με βάση τα Ampere. Αποδεικτικά στοιχεία Οι μαθητές αναζητούν: • χαρακτηριστική καμπύλη, • ονομαστικό ρεύμα, • ικανότητα διακοπής, • τάση λειτουργίας, • κατηγορία χρήσης, • σύμβολο κατασκευαστή. Ερώτημα ανατροπής: Δύο συσκευές γράφουν 25 A. Έχουν υποχρεωτικά την ίδια λειτουργία; Σταθμός Β – Ποιος προστατεύει τον κινητήρα; Δίνονται: • μικροαυτόματος, • ηλεκτρονόμος, • θερμικό υπερφόρτωσης, • ΔΔΡ. Πρόβλημα Ο άξονας του κινητήρα μπλοκάρει και το ρεύμα αυξάνεται για αρκετό χρόνο. Οι μαθητές προβλέπουν: • Ποια διάταξη πρέπει να αντιδράσει; • Ποια διάταξη θα διακόψει τελικά την τροφοδότηση; • Ποια συσκευή πραγματοποιεί τον χειρισμό αλλά δεν αποτελεί από μόνη της πλήρη προστασία; • Ποια διαφορετική βλάβη ανιχνεύει ο ΔΔΡ; • Τι θα μπορούσε να συμβεί εάν το θερμικό ρυθμιστεί πολύ υψηλά; Κρίσιμη διευκρίνιση: Το θερμικό προστατεύει κυρίως από παρατεταμένη υπερφόρτιση και, ανάλογα με τη διάταξη, από απώλεια φάσης. Δεν αντικαθιστά αυτομάτως την προστασία έναντι βραχυκυκλώματος. Σταθμός Γ – Αποκωδικοποίηση ηλεκτρονόμου Οι μαθητές εξετάζουν έναν πραγματικό ηλεκτρονόμο και συμπληρώνουν: • τάση πηνίου, • συχνότητα ή τύπο τάσης πηνίου, • κύριες επαφές, • βοηθητικές επαφές, • ονομαστικό ρεύμα, • ισχύ κινητήρα στα 400 V, • κατηγορία χρήσης, • δυνατότητα προσθήκης βοηθητικών εξαρτημάτων. Δίλημμα Ένας ηλεκτρονόμος αναγράφει 40 A, αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί η ισχύς κινητήρα στην κατηγορία AC-3. Τον εγκρίνετε, τον απορρίπτετε ή ζητάτε περισσότερα στοιχεία; Η ορθή επαγγελματική απάντηση μπορεί να είναι: «Δεν διαθέτουμε ακόμη αρκετά στοιχεία». Σταθμός Δ – AC-1, AC-3 ή AC-4; Δίνονται τέσσερις εφαρμογές: • ηλεκτρική αντίσταση θέρμανσης, • αντλία που ξεκινά και σταματά κανονικά, • γερανογέφυρα με συχνές αλλαγές φοράς, • κινητήρας που λειτουργεί με βηματική λειτουργία (σύντομους παλμούς τύπου jogging). Οι μαθητές αντιστοιχίζουν τις εφαρμογές με την κατάλληλη κατηγορία χρήσης και αιτιολογούν την επιλογή. Ερώτημα σύγκρουσης Ένας ηλεκτρονόμος είναι κατάλληλος για κινητήρα 18,5 kW σε AC-3. Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι είναι κατάλληλος για την ίδια ισχύ και σε AC-4; Οι μαθητές πρέπει να αναζητήσουν την απάντηση στον πίνακα του κατασκευαστή και όχι να μαντέψουν. Σταθμός Ε – Η τάση του πηνίου Δίνονται δύο εξωτερικά πανομοιότυποι ηλεκτρονόμοι: • πηνίο 24 V DC, • πηνίο 230 V AC. Πρόβλημα Το κύκλωμα ελέγχου διαθέτει τροφοδοτικό 24 V DC. Οι μαθητές αποφασίζουν: • ποιος ηλεκτρονόμος είναι κατάλληλος, • τι μπορεί να συμβεί εάν επιλεγεί το πηνίο 230 V, • τι μπορεί να συμβεί εάν εφαρμοστούν 230 V στο πηνίο των 24 V, • γιατί η εμφάνιση του εξαρτήματος δεν αποτελεί ασφαλές κριτήριο. Κανόνας που πρέπει να ανακαλύψουν: Δεν συνδέουμε ποτέ ένα πηνίο πριν επιβεβαιώσουμε την ονομαστική τάση και το είδος της τροφοδοσίας του. Σταθμός ΣΤ – START, STOP και βοηθητικές επαφές Δίνονται μπουτόν και μπλοκ επαφών. Με ωμόμετρο, αποκλειστικά εκτός τάσης, οι μαθητές εξακριβώνουν: • ποια επαφή είναι ΝΟ, • ποια επαφή είναι NC, • τι αλλάζει όταν πιέζεται το μπουτόν, • ποιο μπουτόν είναι καταλληλότερο για START, • ποιο για STOP, • γιατί το STOP χρησιμοποιείται συνήθως με επαφή NC. Ερώτημα ασφαλείας Τι θα συμβεί αν κοπεί ένας αγωγός σε κύκλωμα STOP που χρησιμοποιεί: • επαφή NC; • επαφή NO; Οι μαθητές οδηγούνται στην έννοια της ασφαλούς αστοχίας. Σταθμός Ζ – Το ακατάλληλο περίβλημα Δίνονται τέσσερις χώροι: Οι μαθητές συγκρίνουν περιβλήματα IP20, IP44, IP55 και IP65. Αποστολή Για κάθε χώρο: • επιλέγουν ένα περίβλημα, • εξηγούν τι δηλώνει κάθε ψηφίο, • αναφέρουν από ποιον κίνδυνο προστατεύει, • καταγράφουν ποιο πρόσθετο στοιχείο χρειάζονται για οριστική επιλογή. Σημαντικό: το IP δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μοναδικό κριτήριο. Εξετάζονται επίσης θερμοκρασία, διάβρωση, κρούσεις, αερισμός και οδηγίες κατασκευαστή. Το παιχνίδι «Βρες τον εισβολέα» Σε κάθε ομάδα δίνονται τέσσερα υλικά. Ένα δεν ταιριάζει στην εφαρμογή. Παράδειγμα 1 – Κύκλωμα κινητήρα ηλεκτρονόμος AC-3, θερμικό κατάλληλου εύρους, μπουτόν STOP με επαφή NC, ηλεκτρονόμος με πηνίο τάσης. 24 V Παράδειγμα 2 – Κύκλωμα χειρισμού 24 V DC τροφοδοτικό 24 V DC, λυχνία 24 V DC, ηλεκτρονόμος με πηνίο 24 V DC, χρονικό με πηνίο 230 V AC. Παράδειγμα 3 – Υγρός χώρος πίνακας κατάλληλου IP, κατάλληλοι στυπιοθλίπτες, είσοδος καλωδίου χωρίς στεγανοποίηση, προστατευτικός αγωγός PE. Σημείωση: Δεν αρκεί να εντοπιστεί ο εισβολέας. Η ομάδα πρέπει να εξηγήσει: • ποιο στοιχείο αποκάλυψε το πρόβλημα, • τι κίνδυνο δημιουργεί, • με ποιο υλικό πρέπει να αντικατασταθεί. Κρίσιμο πείραμα – Τι κάνει πραγματικά ο ηλεκτρονόμος; Το πείραμα πραγματοποιείται σε ασφαλή εκπαιδευτική τάση 24 V, υπό την επίβλεψη του εκπαιδευτικού. Αρχική πρόβλεψη Οι μαθητές σχεδιάζουν τι πιστεύουν ότι θα συμβεί όταν: • το πηνίο δεν τροφοδοτείται, • το πηνίο τροφοδοτηθεί, • διακοπεί η τροφοδοσία του πηνίου, • μετρηθεί μια ΝΟ βοηθητική επαφή, • μετρηθεί μια NC βοηθητική επαφή. Παρατήρηση Οι μαθητές: • ακούν τη μηχανική λειτουργία, • παρατηρούν την κίνηση, • ελέγχουν τη συνέχεια των επαφών, • συγκρίνουν την πραγματική συμπεριφορά με την πρόβλεψή τους. Συμπέρασμα Δεν δίνεται έτοιμο. Συμπληρώνεται από κάθε ομάδα: «Ο ηλεκτρονόμος επιτρέπει … επειδή όταν … τότε οι επαφές …» Διάγνωση βλάβης – Το θερμικό πέφτει ξανά • Σενάριο Ένας κινητήρας λειτουργεί για δέκα λεπτά και στη συνέχεια σταματά. Το θερμικό έχει ενεργοποιηθεί. Ένας τεχνικός προτείνει να το επαναφέρει αμέσως. Οι ομάδες αποφασίζουν • Συμφωνούν ή διαφωνούν; • Ποιος είναι ο πρώτος ασφαλής έλεγχος; • Ποιες πιθανές αιτίες πρέπει να εξεταστούν; • Με ποια σειρά θα γίνουν οι έλεγχοι; • Πότε επιτρέπεται η επαναφορά; Κάρτες πιθανών αιτιών • υπερφορτωμένος κινητήρας, • μπλοκαρισμένος άξονας, • φθαρμένο ρουλεμάν, • απώλεια φάσης, • χαλαρή σύνδεση, • πολύ χαμηλή ρύθμιση θερμικού, • ακατάλληλος αερισμός, • λανθασμένη συνδεσμολογία, • εσωτερική βλάβη κινητήρα. Οι μαθητές τοποθετούν τις κάρτες σε τρεις στήλες: • πιθανή αιτία, • λιγότερο πιθανή αιτία, • δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία. Έρευνα αστοχίας – Ο μαυρισμένος ηλεκτρονόμος Στοιχεία συμβάντος Μετά την αντικατάσταση ενός ηλεκτρονόμου παρατηρούνται: • μαυρισμένες επαφές, • μυρωδιά υπερθέρμανσης, • θόρυβος κινητήρα, • αυξημένη θερμοκρασία σε έναν ακροδέκτη. Κάθε ομάδα λαμβάνει διαφορετικό πρόσθετο στοιχείο: • Ομάδα Α: λανθασμένη κατηγορία χρήσης. • Ομάδα Β: χαλαρή σύνδεση. • Ομάδα Γ: απώλεια φάσης. • Ομάδα Δ: λανθασμένη τάση πηνίου. • Ομάδα Ε: υπερφόρτωση κινητήρα. Παραδοτέο ομάδας • πιθανή αιτία, • αποδεικτικά στοιχεία, • απαιτούμενες μετρήσεις, • ασφαλής σειρά ενεργειών, • υλικό που πρέπει να ελεγχθεί ή να αντικατασταθεί, • τρόπος αποτροπής επανάληψης της βλάβης. Η αποστολή επιλογής υλικών Οι μαθητές πρέπει να προτείνουν τα βασικά υλικά για την εκκίνηση ενός μικρού τριφασικού κινητήρα. Δεν συνδεσμολογούν τον πίνακα. Δημιουργούν αιτιολογημένη λίστα υλικών. Για κάθε υλικό συμπληρώνουν: Περιορισμός επιλογής Η τεχνική αποθήκη δεν διαθέτει όλα τα κατάλληλα υλικά. Οι μαθητές επιτρέπεται να αποφασίσουν: • «εγκρίνεται», • «απορρίπτεται», • «απαιτούνται περισσότερα στοιχεία». Αυτό αποτρέπει την τυχαία επιλογή της «πλησιέστερης» διαθέσιμης συσκευής. Έλεγχος συμβατότητας Οι ομάδες εξετάζουν αν τα επιλεγμένα υλικά μπορούν να συνεργαστούν. Υποχρεωτικά σημεία ελέγχου: • τάση δικτύου, • τάση και τύπος πηνίου, • ονομαστικό ρεύμα κινητήρα, • εύρος ρύθμισης θερμικού, • ισχύς επαφέα στην κατάλληλη κατηγορία χρήσης, • αριθμός και τύπος βοηθητικών επαφών, • διατομή αγωγών και αποδεκτό εύρος ακροδεκτών, • τάση ενδεικτικών λυχνιών, • απαιτήσεις περιβάλλοντος και IP, • συμβατότητα στερέωσης στη ράγα DIN, • προβλεπόμενη προστασία έναντι βραχυκυκλώματος. Ερώτημα υψηλότερου επιπέδου: Μπορεί κάθε εξάρτημα να είναι κατάλληλο ξεχωριστά, αλλά ο συνολικός συνδυασμός να είναι λανθασμένος; Δημόσια τεχνική υπεράσπιση Κάθε ομάδα παρουσιάζει τη λύση της σε μια υποτιθέμενη επιτροπή παραλαβής. Οι υπόλοιπες ομάδες αναλαμβάνουν ρόλους: • υπεύθυνος ασφάλειας, • τεχνικός συντήρησης, • υπεύθυνος παραγωγής, • προμηθευτής υλικών, • επιθεωρητής ποιότητας. Κάθε ρόλος εξετάζει διαφορετικό ζήτημα: • Είναι ασφαλής η επιλογή; • Είναι κατάλληλη για συχνή λειτουργία; • Μπορεί να συντηρηθεί εύκολα; • Είναι πλήρως τεκμηριωμένη; • Τι θα συμβεί σε περίπτωση βλάβης; • Υπάρχει δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης; Η ομάδα μπορεί να αναθεωρήσει τη λύση της μετά την κριτική. Κανόνες ασφαλείας της άσκησης Όλες οι αρχικές αναγνωρίσεις πραγματοποιούνται εκτός τάσης. Δεν γίνεται σύνδεση με βάση το χρώμα ή την εμφάνιση. Επιβεβαιώνεται η ονομαστική τάση πριν από κάθε δοκιμή. Οι μετρήσεις συνέχειας γίνονται μόνο σε απομονωμένο κύκλωμα. Η τροφοδότηση 24 V πραγματοποιείται μετά από έλεγχο του εκπαιδευτικού. Δεν παρακάμπτεται διάταξη προστασίας. Δεν επαναφέρεται θερμικό χωρίς διερεύνηση της αιτίας. Υλικό με ρωγμές, ίχνη υπερθέρμανσης ή αλλοιωμένους ακροδέκτες τίθεται σε καραντίνα. Η τελική επιλογή επαληθεύεται από τα στοιχεία του κατασκευαστή. Φύλλο εργασίας μαθητή Για κάθε υλικό: • Τι παρατηρούμε χωρίς να το αγγίξουμε; • Ποια είναι η πιθανή ονομασία του; • Ποια είναι η βασική λειτουργία του; • Από ποια σήμανση το συμπεραίνουμε; • Ποιοι είναι οι ακροδέκτες του; • Σε ποιο τμήμα του πίνακα θα τοποθετούνταν; • Ποιο χαρακτηριστικό πρέπει να ελεγχθεί πριν επιλεγεί; • Από ποιον κίνδυνο προστατεύει ή ποια λειτουργία εκτελεί; • Ποια συσκευή δεν μπορεί να αντικαταστήσει; • Τι θα μπορούσε να συμβεί αν επιλεγεί λανθασμένα; • Ποιο στοιχείο του τεχνικού φυλλαδίου επιβεβαιώνει την απόφασή μας; • Πόσο βέβαιη είναι η ομάδα για την απάντησή της; Διαμορφωτική αξιολόγηση – «Εισιτήριο εξόδου» Κάθε μαθητής απαντά ατομικά: • Ένα εξάρτημα που μπορώ πλέον να αναγνωρίσω είναι… • Η ένδειξη που με βοήθησε περισσότερο ήταν… • Δύο υλικά που μοιάζουν αλλά έχουν διαφορετική λειτουργία είναι… • Ένα λάθος που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή βλάβη είναι… • Ένα στοιχείο που δεν θα επέλεγα ποτέ μόνο από την εμφάνισή του είναι… • Μια ερώτηση που εξακολουθώ να έχω είναι… Τελική αξιολόγηση Επίπεδα επίδοσης • Άριστα: Επιλέγει σωστά και τεκμηριώνει με τεχνικά χαρακτηριστικά. • Πολύ καλά: Επιλέγει σωστά, αλλά η αιτιολόγηση έχει μικρές ελλείψεις. • Ικανοποιητικά: Αναγνωρίζει τα περισσότερα υλικά, αλλά συγχέει επιμέρους λειτουργίες. • Χρειάζεται υποστήριξη: Βασίζεται κυρίως στην εμφάνιση ή σε μη τεκμηριωμένες υποθέσεις. Προκλήσεις επέκτασης • Αντικατάσταση ηλεκτρονόμου με διαφορετική τάση πηνίου. • Επιλογή εξοπλισμού για εφαρμογή AC-4 αντί AC-3. • Προσαρμογή του πίνακα σε περιβάλλον μεγάλης υγρασίας. • Προσθήκη PLC και διερεύνηση των απαιτούμενων ενδιάμεσων στοιχείων. • Προσθήκη επιτήρησης απώλειας ή διαδοχής φάσεων. • Προσθήκη απομακρυσμένης ένδειξης βλάβης. • Σύγκριση θερμικού υπερφόρτωσης με διακόπτη προστασίας κινητήρα. • Σύνταξη πρωτοκόλλου παραλαβής των υλικών. • Εντοπισμός πλαστού ή ατεκμηρίωτου βιομηχανικού υλικού. • Δημιουργία ψηφιακού καταλόγου με φωτογραφία, κωδικό και τεχνικό φυλλάδιο κάθε συσκευής. Τελικό συμπέρασμα που διαμορφώνουν οι μαθητές Ένα ηλεκτρολογικό υλικό δεν είναι κατάλληλο επειδή χωρά στη ράγα DIN, έχει τον σωστό αριθμό πόλων ή αναγράφει αρκετά Ampere. Είναι κατάλληλο όταν η λειτουργία, η τάση, το ρεύμα, η κατηγορία χρήσης, οι περιβαλλοντικές συνθήκες και τα στοιχεία του κατασκευαστή συμφωνούν με τις πραγματικές απαιτήσεις της εγκατάστασης.
Χώρος
Συνθήκες
Καθαρός ηλεκτρικός χώρος
Χωρίς σκόνη και νερό
Ξυλουργείο
Αυξημένη σκόνη
Πλυντήριο οχημάτων
Νερό και υγρασία
Βιομηχανία τροφίμων
Υγρασία και συχνός καθαρισμός
Υλικό
Ρόλος
Κρίσιμο χαρακτηριστικό
Συνέπεια απουσίας ή λάθους
Διάταξη προστασίας
Ηλεκτρονόμος
Θερμικό
START
STOP
Τροφοδοτικό ελέγχου
Ενδεικτική λυχνία
Κλέμμες
Ζυγός PE
Κριτήριο
Μονάδες
Αναγνώριση υλικών από πραγματικά χαρακτηριστικά
….. / 15
Αποκωδικοποίηση σημάνσεων και ακροδεκτών
….. / 15
Κατανόηση της λειτουργίας κάθε συσκευής
….. / 15
Επιλογή κατάλληλου υλικού
….. / 20
Έλεγχος συμβατότητας εξοπλισμού
….. / 15
Διερεύνηση βλάβης και σειρά ελέγχων
….. / 10
Τεχνική αιτιολόγηση και χρήση πηγών
….. / 5
Συνεργασία και συμπεριφορά ασφαλείας
….. / 5
Σύνολο
….. / 100
Επιμέλεια: Νίκος Χατζηγεωργίου ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ                                                                                                                       1o ΕΠΑΛ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ                                                                                                 3ο ΕΚ Β ΑΘΗΝΑΣ (ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ)
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
Στόχοι του μαθήματος Μετά την ολοκλήρωση της άσκησης οι μαθητές αναμένεται να μπορούν: Γνωστικοί στόχοι Να αναγνωρίζουν τα βασικά ηλεκτρολογικά υλικά βιομηχανικού τύπου. Να περιγράφουν τη λειτουργία κάθε υλικού. Να διακρίνουν τις διατάξεις προστασίας, χειρισμού, ελέγχου, σηματοδότησης και τροφοδοσίας. Να ερμηνεύουν βασικές ενδείξεις, σύμβολα και σημάνσεις των συσκευών. Να εξηγούν τη σημασία της ονομαστικής τάσης, του ονομαστικού ρεύματος, της τάσης πηνίου και του βαθμού προστασίας IP. Να διακρίνουν τις κατηγορίες χρήσης AC-1, AC-3 και AC-4. Να εξηγούν τις διαφορές μεταξύ μικροαυτόματου, διακόπτη φορτίου, ΔΔΡ, επαφέα και θερμικού. Να συσχετίζουν κάθε υλικό με τη θέση και τον ρόλο του στον βιομηχανικό πίνακα. Να αναγνωρίζουν τις συνέπειες μιας λανθασμένης επιλογής υλικού. Να κατανοούν ότι η καταλληλότητα ενός υλικού εξαρτάται από το φορτίο, το περιβάλλον και τις συνθήκες λειτουργίας. Στόχοι δεξιοτήτων Να παρατηρούν συστηματικά ένα άγνωστο εξάρτημα και να διατυπώνουν τεκμηριωμένες υποθέσεις. Να αναγνωρίζουν τους ακροδέκτες ισχύος, πηνίου και βοηθητικών επαφών. Να διαβάζουν την πινακίδα και το τεχνικό φυλλάδιο μιας συσκευής. Να εντοπίζουν τα κρίσιμα τεχνικά χαρακτηριστικά ενός υλικού. Να ταξινομούν τα υλικά ανάλογα με τη λειτουργία τους. Να συγκρίνουν εξαρτήματα με παρόμοια εμφάνιση αλλά διαφορετική χρήση. Να επιλέγουν κατάλληλο υλικό για συγκεκριμένο φορτίο και εφαρμογή. Να ελέγχουν τη συμβατότητα μεταξύ επαφέα, θερμικού, κινητήρα και κυκλώματος χειρισμού. Να αναγνωρίζουν επαφές NO και NC με κατάλληλο όργανο και με το κύκλωμα εκτός τάσης. Να χρησιμοποιούν με ασφάλεια πολύμετρο ή ωμόμετρο για ελέγχους συνέχειας. Να εντοπίζουν ακατάλληλα, ασύμβατα ή φθαρμένα υλικά. Να διερευνούν οργανωμένα πιθανές αιτίες μιας βλάβης. Να καταγράφουν παρατηρήσεις και αποτελέσματα σε φύλλο εργασίας. Να αιτιολογούν προφορικά και γραπτά τις τεχνικές επιλογές τους. Να συνεργάζονται για τη δημιουργία μιας τεκμηριωμένης λίστας υλικών. Στόχοι στάσεων Να αναπτύξουν υπεύθυνη επαγγελματική συμπεριφορά. Να αντιλαμβάνονται ότι η ασφάλεια προηγείται της ταχύτητας ολοκλήρωσης μιας εργασίας. Να μην επιλέγουν υλικά μόνο από την εμφάνιση ή το ονομαστικό ρεύμα τους. Να ελέγχουν πάντοτε τις προδιαγραφές και τις οδηγίες του κατασκευαστή. Να αποδέχονται ότι η απάντηση «χρειάζομαι περισσότερα στοιχεία» είναι τεχνικά ορθότερη από μια αυθαίρετη επιλογή. Να αποφεύγουν την επαναφορά μιας διάταξης προστασίας χωρίς διερεύνηση της αιτίας ενεργοποίησής της. Να καλλιεργήσουν πνεύμα παρατήρησης, διερεύνησης και τεχνικής τεκμηρίωσης. Να αναγνωρίζουν τη σημασία της πρόληψης ατυχημάτων και βλαβών. Να σέβονται τις διαδικασίες απομόνωσης και εργασίας εκτός τάσης. Να συνεργάζονται υπεύθυνα και να ακούν τις τεκμηριωμένες απόψεις των άλλων. Να είναι πρόθυμοι να αναθεωρούν μια αρχική άποψη όταν προκύπτουν νέα στοιχεία. Να αναπτύξουν σεβασμό προς τον εξοπλισμό, τα όργανα και τον χώρο του εργαστηρίου. Να αποκτήσουν νοοτροπία επαγγελματία ηλεκτρολόγου με έμφαση στην ασφάλεια, την αξιοπιστία και την ποιότητα.